Kredi Derecelendirme kuruluş Standard & Poors Türkiye’nin ülke notunu 27 Mart 2013 tarihinde “BB Durağan’dan”, “BB+ Durağan’a” çevirmiştir.
Türkiye değerlendirmesine geçmeden önce S&P nin not derecelendirme skalasını iyi anlamamız gerekmektedir. S&P nin derecelendirme skalası su şekildedir.
S&P Derecesi Anlamı Yatırım Yapılabilirlik
AAA En Yüksek Not Yatırım Yapılabilir
AA+ Yüksek Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
AA Yüksek Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
AA- Yüksek Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
A+ Üst ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
A Üst ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
A - Üst ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
BBB+ Alt ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
BBB Alt ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
BBB- Alt ve Orta Dereceli Not Yatırım Yapılabilir
BB+ Alt Dereceli Not Yatırım Yapılamaz, Spekülatif
BB Alt Dereceli Not Yatırım Yapılamaz, Spekülatif
BB- Alt Dereceli Not Yatırım Yapılamaz, Ciddi Spekülatif
B+ Düşük Not Yatırım Yapılamaz, Ciddi Spekülatif
B Düşük Not Yatırım Yapılamaz, Ciddi Spekülatif
B- Düşük Not Yatırım Yapılamaz, Ciddi Spekülatif
Dikkat ediniz; Türkiye’nin notu yatırım yapılabilir ülke seviyesinin (BBB-) bir altındaki not olan (BB+) seviyesine gelmiş durumda.
Peki, Türkiye’nin not geçmişi nedir ? Türkiye’nin yıllar itibari ile notlar aşağidaki şekilde gerçekleşmiş.
Mart 2013 : BB+ Durağan
Mayıs 2012 : BB Durağan
Kasım 2011 : BB+ Pozitif
Eylül 2009 : BB- Durağan
Kasım 2008 : BB- Negatif
Temmuz 2008 : BB- Durağan
Nisan 2008 : BB- Negatif
Haziran 2006 : BB- Durağan
Ocak 2006 : BB- Pozitif
Ağustos 2004 : BB- Durağan
Mart 2004 : B+ Pozitif
Peki, neye göre not veriliyor. Bunları daha önce yazmıştık ancak yine hatırlatalım.
Notlar; fon arz edenlerin ihraç ettikleri borç niteliğindeki menkul kıymetlerin anapara ve faizini vadesinde, eksiksiz geri ödeme yeterliliğine ne ölçüde sahip olduklarını tespit etmek amaci ile verilmektedir.
Yani ülke dışarıya olan borçlarını;
Ödeyebilecek durumda mı ?
Ekonomide bir kırılganlık olduğu zaman borç ödeme kapasitesi düşer mi ?
Yabancı yatırım yaparsa parası riske girer mi ?
Çevresindeki siyasal faktörler ülkeyi riske sokar mı ?
Spekülatif amaçlı bir tarzda mı ekonomi yönetiliyor ?
vs gibi etkenler ve daha birçok başka risk düzeyi ölçülerek not derecelendirme belirleniyor.
S&P nin not artırımı açıklamasını detaylandırmış.
Yerimiz dar olduğundan tüm açıklamayı bu köşeye sığdıramayacağım. Ancak uzun olan açıklamanın ana başlıkları ve önemli gördüğüm hususları aşağidaki şekilde sıralamaya çalıştım.
Standard & Poors açıklamasının satir başları :
i. Türkiye’nin dış finansman ihtiyacı halen yüksektir.
ii. Özellikle ihracat performansı dış finansman ihtiyacını azaltıcı yönde pozitif katkıda bulunmuştur
iii. 2012 yılında cari açığın GSYIH nin % 6 dolayında gerilemesi ekonomik olarak sürdürülebilirliğin göstergesi olarak algılanmıştır.
iv. Not artırımında Kurt açılımının da etkisi vardır. Bu sefer yapılan çalışmalar öncekilerden daha sağlam gözükmekte ve başarıya ulaşırsa sonucunda güvenlik / askeri harcamaları azalacak ve tüm ölçekte sınır ticareti artarak ekonomik hacim genişleyecektir.
v. Döviz borçlanmasını sınırlayan etmenler ve kredi genişlemesine ilişkin önlemler dış dengeyi daha sağlam hale getirmiştir.
vi. Ancak tüm bu olumlu gelişmelere rağmen risk vardır. 2014 yılında gerçekleşecek olan Cumhurbaşkanlığı ile 2015 yılında gerçekleşecek olan yerel ve genel secimler potansiyel bir risk olarak görülmektedir.
vii. Bununla beraber önümüzdeki 2 yılda iç talep ve ihracat potansiyeli sayesinde Türkiye’nin GSYIH si yükselecek ve bütçe açığı % 2.5 dolaylarında kalmaya devam edecektir.
Kısaca S&P nin açıklamaları bunlar.
Değerlendirmeyi ve yorumu değerli okuyucularımıza bırakıyorum.
(İlgilenenler http://www.standardandpoors.com/prot/ratings/articles/en/eu/?articleType=HTML&assetID=1245349434782 sitesinden açıklamanın tamamını okuyabilirler)
