Bazen insanın söyleyecek o kadar çok şeyi olur ki hiçbirini söylememeyi seçer. Çünkü her şeyin anlatılarak anlaşılmadığını, her sorunun cevaplanmayı hak etmediğini, her insanın da kendisine verilen değeri taşıyabilecek bir yüreğe sahip olmadığını zamanla öğrenir. İşte o zaman sessizlik başlar. Ama bu anlatacak bir şeyi kalmadığından değil, anlatmanın artık hiçbir şeyi değiştirmeyeceğini anladığındandır.

Ben zamanla şunu fark ettim: İnsan her zaman kelimeleriyle konuşmaz. Bazen bir mesajı cevapsız bırakmak, uzun uzun anlatılmak istenen bir kırgınlığın ifadesidir. Bazen eskisi gibi aramamak, bir zamanlar ne kadar değer verildiğinin sessiz bir hatırlatmasıdır. Bazen de bir insanın hayatından kavga etmeden, hesap sormadan, arkasına bile bakmadan çıkmak söylenebilecek en ağır cümledir. Çünkü insanın içinde bir şeyler bittiğinde bunu herkese ilan etmesine gerek yoktur. Bazı vedalar kapılar çarparak değil, bir daha o kapıyı çalmayarak yaşanır.

Hayatın kendisi bile bize sessizliğin ne kadar güçlü olduğunu gösterir. Bir ağacın kökleri toprağın altında sessizce büyür ama bir gün koca bir gövdeyi ayakta tutar. Tohum toprağın karanlığında kimseye sesini duyurmadan çatlar ve hayat bulur. Gece bütün gürültülerin üzerine çöker ama sabahın geleceğini kimseye anlatmaya ihtiyaç duymaz. Deniz fırtınadan sonra yeniden durulur, yaşadığı dalgaları kıyıya tek tek açıklamaz. Çünkü bazı şeylerin gücü kendilerini anlatmak zorunda olmamalarından gelir.

İnsan ilişkilerinde de böyledir. Bir insanı defalarca anlamaya çalışırsın. Yanlışlarını görmezden gelir, kırıldığın hâlde incitmemek için kelimelerini seçer, bazen kendi haklılığından bile vazgeçersin. Bir şeyleri düzeltmek adına defalarca konuşur, anlatır, açıklarsın. Fakat bir noktadan sonra anlarsın ki sorun kendini ifade edememek değil, karşındaki insanın seni anlamak istememesidir. Çünkü gerçekten anlamak isteyen biri suskunluğunun arkasındaki kırgınlığı da görür. Sesinin titremesinden değil, artık hiç konuşmamandan bir şeylerin değiştiğini anlar.

Ben artık her suskunluğu çaresizlik olarak görmüyorum. Çünkü bazen insanın kendisine yapabileceği en büyük iyilik, haklılığını ispatlamaktan vazgeçmesidir. Herkese kendini anlatmak, her yanlış anlaşılmayı düzeltmek, her haksızlığa cevap vermek zorunda değilim. Beni tanımak isteyen davranışlarıma bakabilir. Niyetimi anlamak isteyen yaşattıklarıma bakabilir. Ama beni anlamamakta ısrar eden birine kendimi anlatmak için ömrümden eksiltmek istemiyorum.

Üstelik sessizlik her zaman bir ceza değildir. Bazen bir sınırdır, bazen bir kabulleniş bazen de insanın kendisine duyduğu saygının son hâlidir. Kimseyi incitmeden uzaklaşabilmek, öfkeyle değil olgunlukla vazgeçebilmek, içindeki fırtınaya rağmen dışarıya yeni bir fırtına taşımamak kolay değildir. Bunun için insanın önce kendi içinde çok şeyle yüzleşmesi gerekir. Çünkü en zor vedalar bir insandan değil, o insanla kurduğun hayallerden vazgeçtiğin zaman yaşanır.

Bir de şu var: Sessiz kalan herkes yenilmiş değildir. Bazen en çok söyleyecek sözü olan, en derin yarayı taşıyan, en büyük hayal kırıklığını yaşayan insandır susan. Çünkü bazı gerçekler tartışılarak değişmez. Bazı karakterler anlatılarak düzelmez. Bazı kalpler de ne kadar iyi niyet gösterirsen göster, senin sevgini taşıyacak kadar genişlemez.

Benim öğrendiğim en büyük gerçek şu oldu: Herkese cevap vermek zorunda değilim ama kendime karşı dürüst olmak zorundayım. Herkesi hayatımda tutamam ama kendimi kaybetmemek zorundayım. Birinin beni anlamaması değerimi azaltmaz. Birinin kıymet bilmemesi benim kıymetsiz olduğum anlamına gelmez. Ve bir gün susmayı seçmem, söyleyeceklerimin bittiğini değil artık kendimi tüketmek istemediğimi gösterir.

Sonuç olarak sessizlik bazen bir insanın verebileceği en olgun, en ağır ve en anlamlı cevaptır. Çünkü insan her zaman son sözü söyleyerek kazanmaz. Bazen son sözü söylemeden gitmek, kendine verdiğin değerin en açık göstergesidir. Hayat bana şunu öğretti: Her savaşın içine girmek cesaret değildir, bazen savaşmayı reddetmek çok daha büyük bir güçtür. Herkese kendini anlatmaya çalışmak yerine seni gerçekten anlayan insanların yanında kalmayı bilmelisin.

Ve artık biliyorum ki insanın en büyük zaferi, kendisini anlamayanlara kendini kabul ettirmek değil, onların anlamayışına rağmen kendi değerinden hiçbir şey eksiltmemektir. Çünkü ben sustuğumda kaybetmiş olmuyorum. Sadece artık hangi sözün hangi insana değmeyeceğini öğrenmiş oluyorum. Unutulmamalıdır ki gürültü herkesin dikkatini çeker ama sessizlik yalnızca anlayabilenlerin yüreğine ulaşır. İşte bu yüzden sessizlik en gürültülü cevaptır anlayana.